Νάουσα, Αμύνταιο και Ραψάνη: Τρεις διαφορετικές εκφράσεις του Ξινόμαυρου

Το Ξινόμαυρο αποκτά διαφορετικό χαρακτήρα στη Νάουσα, στο Αμύνταιο και στη Ραψάνη, καθώς το κλίμα, το υψόμετρο, τα εδάφη και η οινοποίηση επηρεάζουν τη γεύση του. Στη Νάουσα δίνει συνήθως δομημένα ερυθρά, στο Αμύνταιο εκφράζεται με μεγαλύτερη ποικιλία στιλ, ενώ στη Ραψάνη συνδυάζεται υποχρεωτικά με Κρασάτο και Σταυρωτό.

Γιατί το Ξινόμαυρο έχει διαφορετικό χαρακτήρα από περιοχή σε περιοχή;

Το Ξινόμαυρο είναι μια από τις πιο χαρακτηριστικές ελληνικές ερυθρές ποικιλίες, με υψηλή οξύτητα, συχνά έντονες τανίνες και ένα αρωματικό προφίλ που μπορεί να περιλαμβάνει κόκκινα φρούτα, ντομάτα, ελιά, βιολέτα και μπαχαρικά.

Παρότι τα χαρακτηριστικά αυτά αποτελούν μέρος της ταυτότητάς του, δεν εκφράζονται με την ίδια ένταση σε κάθε περιοχή. Η θερμοκρασία, η διαθεσιμότητα νερού, το έδαφος, η έκθεση του αμπελώνα στον ήλιο και οι επιλογές του οινοποιού μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικά αποτελέσματα.

Αυτή η σχέση μεταξύ ποικιλίας και τόπου περιγράφεται με τον όρο terroir. Πρόκειται για το σύνολο των φυσικών συνθηκών μιας περιοχής, σε συνδυασμό με τις ανθρώπινες πρακτικές που διαμορφώνουν το τελικό κρασί.

Το Ξινόμαυρο αποτελεί ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περίπτωση, επειδή είναι απαιτητικό στην καλλιέργεια και ευαίσθητο στις συνθήκες ωρίμασης.

Στην Ελλάδα συμμετέχει σε τέσσερις ζώνες Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, τη Νάουσα, το Αμύνταιο, τη Γουμένισσα και τη Ραψάνη.

Από αυτές, η Νάουσα και το Αμύνταιο βασίζονται αποκλειστικά στο Ξινόμαυρο για τους οίνους ΠΟΠ, ενώ στη Ραψάνη η ποικιλία συμμετέχει σε χαρμάνι με άλλες δύο γηγενείς ερυθρές ποικιλίες.

Αυτή είναι ήδη μια σημαντική διαφορά. Η σύγκριση των τριών περιοχών αφορά τόσο την επίδραση του τόπου στην ίδια ποικιλία όσο και τη διαφορετική φιλοσοφία παραγωγής των προστατευόμενων οίνων.

Νάουσα, πώς εκφράζεται το Ξινόμαυρο στις πλαγιές του Βερμίου;

Η Νάουσα αποτελεί μία από τις ιστορικότερες περιοχές παραγωγής Ξινόμαυρου και συνδέεται στενά με την εικόνα του ελληνικού ερυθρού κρασιού που μπορεί να εξελιχθεί για χρόνια στη φιάλη.

Η ζώνη ΠΟΠ Νάουσα βρίσκεται στην Ημαθία, στις νοτιοανατολικές πλαγιές του Βερμίου. Σύμφωνα με το Wines of Greece, οι περισσότεροι αμπελώνες εκτείνονται σε υψόμετρα περίπου 150 έως 400 μέτρων.

Το κλίμα είναι εύκρατο μεσογειακό, με ηπειρωτικές επιρροές. Οι χειμώνες είναι ψυχροί, ενώ τα καλοκαίρια σχετικά θερμά, επιτρέποντας στο Ξινόμαυρο να φτάσει σε ικανοποιητική ωρίμαση όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές.

Η ποικιλομορφία των εδαφών αποτελεί ένα από τα βασικά γνωρίσματα της περιοχής. Αμμώδη, αργιλώδη και μικτά εδάφη, διαφορετικές κλίσεις και προσανατολισμοί δημιουργούν διαφορές ακόμη και μεταξύ γειτονικών αμπελοτεμαχίων.

Η διαφορετική συμπεριφορά των αμπελώνων

Περιοχές όπως το Γιαννακοχώρι, η Στενήμαχος, ο Τρίλοφος και η Φυτειά έχουν αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους παραγωγούς, καθώς η σύνθεση των εδαφών και οι τοπικές κλιματικές συνθήκες επηρεάζουν την ωρίμαση των σταφυλιών.

Η αυξημένη παρουσία αργίλου, για παράδειγμα, μπορεί να επηρεάσει τη συγκράτηση νερού στο έδαφος και επομένως τη συμπεριφορά των πρέμνων σε ξηρές περιόδους.

Η θέση του αμπελώνα έχει επίσης σημασία. Η έκθεση στον ήλιο και η κυκλοφορία του αέρα επηρεάζουν τη θερμοκρασία των σταφυλιών και την εξέλιξη της ωρίμασης.

Τι γεύση έχει ένα Ξινόμαυρο Νάουσας;

Τα ερυθρά κρασιά ΠΟΠ Νάουσα χαρακτηρίζονται συνήθως από υψηλή οξύτητα, αισθητές τανίνες και αρώματα κόκκινων φρούτων.

Η φράουλα και το βύσσινο μπορούν να συνυπάρχουν με νότες ντομάτας, ελιάς και μπαχαρικών. Με την παλαίωση, συχνά αναπτύσσονται πιο σύνθετα γήινα αρώματα, που θυμίζουν μανιτάρια, αποξηραμένα φρούτα και δάσος.

Η παραδοσιακή οινοποιητική προσέγγιση συνδέθηκε με κρασιά αυστηρής δομής, τα οποία απαιτούσαν χρόνο για να μαλακώσουν οι τανίνες τους.

Σήμερα, αρκετοί παραγωγοί επιδιώκουν μεγαλύτερη έκφραση φρούτου και πιο προσιτή γεύση σε νεότερη ηλικία, χρησιμοποιώντας διαφορετικές τεχνικές εκχύλισης και ωρίμασης.

Η Νάουσα επομένως δεν προσφέρει ένα μοναδικό στιλ Ξινόμαυρου. Παραμένει όμως περιοχή αναφοράς για ερυθρά κρασιά με δομή και σημαντικές δυνατότητες παλαίωσης.

Αμύνταιο, γιατί το Ξινόμαυρο αποκτά πιο δροσερό χαρακτήρα;

Το Αμύνταιο βρίσκεται σε διαφορετικό υψομετρικό και κλιματικό περιβάλλον από τη Νάουσα, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο ωριμάζει το Ξινόμαυρο.

Η αμπελουργική ζώνη αναπτύσσεται στο οροπέδιο της Φλώρινας, ανάμεσα σε ορεινούς όγκους, σε υψόμετρα περίπου 570 έως 750 μέτρων.

Το κλίμα έχει έντονα ηπειρωτικά χαρακτηριστικά, με ψυχρούς χειμώνες και σχετικά δροσερότερες συνθήκες κατά την καλλιεργητική περίοδο.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι λίμνες Βεγορίτιδα και Πετρών, οι οποίες συμμετέχουν στη διαμόρφωση του τοπικού μεσοκλίματος.

Σε σύγκριση με τη Νάουσα, το Αμύνταιο βρίσκεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο και παρουσιάζει διαφορετικές θερμοκρασιακές συνθήκες, που μπορούν να ευνοήσουν τη διατήρηση της φυσικής οξύτητας των σταφυλιών.

Τα αμμώδη εδάφη και η ιδιαίτερη ταυτότητα του αμπελώνα

Τα εδάφη του Αμυνταίου είναι σε μεγάλο βαθμό αμμώδη, με αλλουβιακές αποθέσεις και ασβεστολιθικό υπόστρωμα.

Η διαφορετική σύσταση του εδάφους επηρεάζει τη διαθεσιμότητα νερού και θρεπτικών στοιχείων, καθώς και τον ρυθμό ανάπτυξης των πρέμνων.

Στην περιοχή διατηρούνται επίσης παλαιά αυτόρριζα αμπέλια, σε σημεία όπου οι αμμώδεις συνθήκες περιόρισαν την επίδραση της φυλλοξήρας.

Η διατήρηση τέτοιων αμπελώνων αποτελεί σημαντικό στοιχείο της αμπελουργικής κληρονομιάς του Αμυνταίου.

Γιατί το Αμύνταιο είναι γνωστό και για τα ροζέ κρασιά;

Η ζώνη ΠΟΠ Αμύνταιο έχει μια ιδιαίτερη θέση στον ελληνικό αμπελώνα, επειδή το Ξινόμαυρο χρησιμοποιείται για την παραγωγή τόσο ερυθρών όσο και ροζέ οίνων, συμπεριλαμβανομένων αφρωδών ροζέ.

Στα ερυθρά κρασιά συναντάμε συχνά ζωηρή οξύτητα, αρώματα κόκκινων φρούτων και μια σχετικά πιο λεπτή γευστική έκφραση σε σύγκριση με αρκετές δομημένες Νάουσες.

Στα ροζέ, η ποικιλία μπορεί να αναδείξει αρώματα φράουλας, κερασιού και ανθικών στοιχείων, διατηρώντας τη χαρακτηριστική φρεσκάδα της.

Η παραγωγή αφρωδών αποτελεί επίσης καθιερωμένη πλευρά της οινικής ταυτότητας της περιοχής.

Το Αμύνταιο αποδεικνύει ότι το Ξινόμαυρο δεν περιορίζεται στα αυστηρά, παλαιώσιμα ερυθρά κρασιά. Μπορεί να αποκτήσει διαφορετικό χαρακτήρα, χωρίς να χάνει την ποικιλιακή του ταυτότητα.

Ραψάνη, πώς αλλάζει το Ξινόμαυρο όταν συνδυάζεται με Κρασάτο και Σταυρωτό;

Η Ραψάνη παρουσιάζει μια ουσιαστική διαφορά από τη Νάουσα και το Αμύνταιο. Στους οίνους ΠΟΠ Ραψάνη το Ξινόμαυρο δεν οινοποιείται μόνο του, αλλά συμμετέχει σε χαρμάνι μαζί με το Κρασάτο και το Σταυρωτό.

Ο αμπελώνας βρίσκεται στη Θεσσαλία, στις πλαγιές του Κάτω Ολύμπου, με θέα προς την κοιλάδα των Τεμπών και τον Πηνειό.

Η περιοχή περιλαμβάνει αμπελώνες κοντά στη Ραψάνη και τον Πυργετό, ενώ τμήμα της ζώνης συνδέεται με την περιοχή των Αμπελακίων.

Σύμφωνα με το Wines of Greece, η αμπελουργική ζώνη εκτείνεται σε υψόμετρα περίπου 150 έως 750 μέτρων, δημιουργώντας σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ χαμηλότερων και ορεινότερων θέσεων.

Το ανάγλυφο, η έκθεση των αμπελώνων και οι μεταβολές της θερμοκρασίας επηρεάζουν την ωρίμαση των σταφυλιών και τη διατήρηση της οξύτητας.

Τι προσφέρουν οι τρεις ποικιλίες στο χαρμάνι;

Το Ξινόμαυρο συνεισφέρει την οξύτητα, τις τανίνες και σημαντικό μέρος της αρωματικής πολυπλοκότητας.

Το Κρασάτο μπορεί να προσφέρει πιο πλούσια δομή, ώριμο φρούτο και μεγαλύτερη αίσθηση όγκου στο στόμα.

Το Σταυρωτό συμμετέχει στη διαμόρφωση του χρώματος, της γευστικής ισορροπίας και του αρωματικού χαρακτήρα.

Ο παραδοσιακός συνδυασμός των τριών ποικιλιών συνδέεται με τη χαρακτηριστική ταυτότητα των κρασιών ΠΟΠ Ραψάνη.

Η οινική αυτή προσέγγιση διαφέρει από τη μονοποικιλιακή έκφραση της Νάουσας και του Αμυνταίου, καθώς το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται και από την αλληλεπίδραση των ποικιλιών.

Τι γεύση έχει ένα κρασί ΠΟΠ Ραψάνη;

Τα κρασιά της Ραψάνης μπορούν να εμφανίζουν αρώματα ώριμων κόκκινων και μαύρων φρούτων, βοτανικές νότες και στοιχεία μπαχαρικών.

Στο στόμα, η οξύτητα και οι τανίνες του Ξινόμαυρου συνδυάζονται με τη συμβολή των άλλων ποικιλιών, δημιουργώντας ένα ερυθρό κρασί που μπορεί να διαθέτει τόσο δομή όσο και πιο στρογγυλή γευστική αίσθηση.

Η τελική έκφραση διαφοροποιείται ανάλογα με τον αμπελώνα, την αναλογία των ποικιλιών σύμφωνα με τις ισχύουσες προδιαγραφές και τον τρόπο οινοποίησης.

Η Ραψάνη αποτελεί επομένως παράδειγμα μιας διαφορετικής φιλοσοφίας. Το terroir εκφράζεται όχι μόνο μέσα από τις συνθήκες καλλιέργειας αλλά και μέσα από τη συνύπαρξη τοπικών ποικιλιών.

Ποιες είναι οι βασικές διαφορές μεταξύ Νάουσας, Αμυνταίου και Ραψάνης;

Οι τρεις περιοχές διαφέρουν στη γεωγραφία, στο κλίμα, στη σύνθεση των εδαφών και στους επιτρεπόμενους τύπους κρασιών.

Χαρακτηριστικό	Νάουσα	Αμύνταιο	Ραψάνη
Γεωγραφική περιοχή	Ημαθία, Μακεδονία	Φλώρινα, Μακεδονία	Λάρισα, Θεσσαλία
Ορεινός όγκος	Βέρμιο	Βέρμιο, Βόρας, Βίτσι	Κάτω Όλυμπος
Υψόμετρο αμπελώνων	Περίπου 150 έως 400 μ.	Περίπου 570 έως 750 μ.	Περίπου 150 έως 750 μ.
Χαρακτηριστικά εδάφη	Ποικιλία αργιλωδών και αμμωδών εδαφών	Κυρίως αμμώδη, με ασβεστολιθικό υπόστρωμα	Διαφοροποιημένα εδάφη σε πλαγιές
Ποικιλιακή σύνθεση ΠΟΠ	100% Ξινόμαυρο	100% Ξινόμαυρο	Ξινόμαυρο, Κρασάτο, Σταυρωτό
Χαρακτηριστική έκφραση	Δομή, τανίνες, δυνατότητα παλαίωσης	Φρεσκάδα, λεπτότητα, διαφορετικά στιλ	Φρούτο, δομή, ισορροπία χαρμανιού
Τύποι κρασιών ΠΟΠ	Ερυθρά	Ερυθρά, ροζέ, ροζέ αφρώδη	Ξηρά ερυθρά

Πηγές για τα γεωγραφικά στοιχεία και τους τύπους κρασιών αποτελούν οι επίσημες παρουσιάσεις ΠΟΠ Νάουσα, ΠΟΠ Αμύνταιο και ΠΟΠ Ραψάνη του Wines of Greece. Οι γευστικές περιγραφές αποδίδουν συνήθεις τάσεις και όχι χαρακτηριστικά που εμφανίζονται υποχρεωτικά σε κάθε ετικέτα.

Πώς επηρεάζουν το έδαφος, το υψόμετρο και το κλίμα την τελική γεύση;

Το έδαφος, το υψόμετρο και το κλίμα επηρεάζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη του αμπελιού και την ωρίμαση των σταφυλιών. Δεν μεταφέρουν απευθείας συγκεκριμένες γεύσεις στο κρασί, αλλά επηρεάζουν τις συνθήκες μέσα στις οποίες δημιουργούνται τα γευστικά του χαρακτηριστικά.

Το υψόμετρο και η οξύτητα

Σε μεγαλύτερα υψόμετρα, οι χαμηλότερες θερμοκρασίες μπορούν να επιβραδύνουν την ωρίμαση και να βοηθήσουν στη διατήρηση του μηλικού οξέος.

Το Ξινόμαυρο έχει από τη φύση του υψηλή οξύτητα, αλλά η τελική της ένταση εξαρτάται και από το περιβάλλον καλλιέργειας.

Αυτό αποτελεί έναν από τους λόγους που το Αμύνταιο παρουσιάζει συχνά ιδιαίτερα δροσερές εκφράσεις της ποικιλίας.

Το έδαφος και η διαθεσιμότητα νερού

Τα αμμώδη εδάφη αποστραγγίζονται συνήθως ευκολότερα, ενώ τα αργιλώδη μπορούν να συγκρατούν περισσότερη υγρασία.

Η διαφορά αυτή επηρεάζει την ανάπτυξη του αμπελιού, τη ζωηρότητα της βλάστησης και την πορεία της ωρίμασης.

Η συμπεριφορά κάθε αμπελώνα εξαρτάται, βέβαια, από περισσότερους παράγοντες, όπως το βάθος του εδάφους, οι βροχοπτώσεις και η διαχείριση της καλλιέργειας.

Η έκθεση στον ήλιο και η ωρίμαση

Το Ξινόμαυρο χρειάζεται επαρκή ωρίμαση για να δώσει ισορροπημένα ερυθρά κρασιά.

Η έκθεση στον ήλιο, οι θερμοκρασίες και η διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου επηρεάζουν τη συγκέντρωση σακχάρων, τη διατήρηση των οξέων και την εξέλιξη των φαινολικών συστατικών.

Γι' αυτό δύο αμπελώνες της ίδιας περιοχής μπορούν να δώσουν σταφύλια με διαφορετικά χαρακτηριστικά, ακόμη κι όταν καλλιεργούν την ίδια ποικιλία.

Πόσο σημαντικές είναι οι επιλογές του οινοποιού;

Η οινοποίηση μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά την έκφραση του Ξινόμαυρου, ακόμη και όταν τα σταφύλια προέρχονται από παρόμοιες συνθήκες.

Η διάρκεια της εκχύλισης επηρεάζει την ποσότητα των τανινών και των χρωστικών που περνούν από τους φλοιούς στο κρασί.

Η επιλογή της θερμοκρασίας ζύμωσης μπορεί να μεταβάλει τον αρωματικό χαρακτήρα, ενώ η χρήση διαφορετικών δοχείων ωρίμασης επηρεάζει την υφή και την εξέλιξη του κρασιού.

Ένα Ξινόμαυρο που ωριμάζει σε μεγάλα, παλαιότερα δρύινα βαρέλια μπορεί να διατηρεί πιο καθαρή την έκφραση της ποικιλίας, ενώ η χρήση νέων μικρών βαρελιών μπορεί να προσθέσει πιο έντονα αρώματα ξύλου.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται επίσης μεγαλύτερο ενδιαφέρον για ερυθρά Ξινόμαυρα με πιο ήπια εκχύλιση, περισσότερο φρούτο και μεγαλύτερη προσιτότητα σε νεότερη ηλικία.

Στο Αμύνταιο, η επιλογή της ροζέ οινοποίησης και της παραγωγής αφρωδών αναδεικνύει διαφορετικές πλευρές της ποικιλίας.

Στη Ραψάνη, καθοριστική σημασία έχουν επιπλέον η διαχείριση των τριών ποικιλιών και η σύνθεση του τελικού χαρμανιού.

Το terroir επομένως δεν καταργεί τον ρόλο του οινοποιού. Αποτελεί την αφετηρία πάνω στην οποία βασίζονται οι αποφάσεις του.

Ποια περιοχή Ξινόμαυρου αξίζει να επιλέξει ένας οινόφιλος;

Η επιλογή εξαρτάται περισσότερο από το επιθυμητό στιλ παρά από μια υποτιθέμενη ιεράρχηση των περιοχών.

Η Νάουσα αποτελεί χαρακτηριστική επιλογή για όσους αναζητούν δομημένα ερυθρά κρασιά, με αισθητές τανίνες, σύνθετο αρωματικό χαρακτήρα και δυνατότητα εξέλιξης στη φιάλη.

Το Αμύνταιο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσους προτιμούν τη ζωηρή οξύτητα, την πιο λεπτή έκφραση του φρούτου και την ευελιξία που προσφέρουν τα ερυθρά, ροζέ και αφρώδη κρασιά.

Η Ραψάνη απευθύνεται σε όσους θέλουν να γνωρίσουν το Ξινόμαυρο μέσα από έναν παραδοσιακό συνδυασμό ελληνικών ποικιλιών, με σύνθετη δομή και διαφορετική γευστική ισορροπία.

Μια συγκριτική γευσιγνωσία με τρεις ερυθρές ετικέτες, μία από κάθε ζώνη, μπορεί να αποκαλύψει τις διαφορές τους πιο καθαρά. Για ουσιαστικότερη σύγκριση, είναι προτιμότερο τα κρασιά να προέρχονται από την ίδια εσοδεία ή να έχουν παρόμοιο επίπεδο ωρίμασης.

Η Νάουσα, το Αμύνταιο και η Ραψάνη δεν αποτελούν τρεις εκδοχές του ίδιου οινικού αποτελέσματος. Εκφράζουν τρεις διαφορετικές σχέσεις μεταξύ της ποικιλίας, του τόπου και της οινοποιητικής παράδοσης, αποδεικνύοντας πόσο πολύπλευρη μπορεί να είναι η ταυτότητα του Ξινόμαυρου.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η βασική διαφορά του Ξινόμαυρου Νάουσας και Αμυνταίου;

Η Νάουσα συνδέεται συνήθως με πιο δομημένα ερυθρά κρασιά, αισθητές τανίνες και σημαντική δυνατότητα παλαίωσης. Το Αμύνταιο, λόγω του μεγαλύτερου υψομέτρου και του διαφορετικού κλίματος, μπορεί να δώσει πιο λεπτές και δροσερές εκφράσεις. Και οι δύο ζώνες ΠΟΠ χρησιμοποιούν αποκλειστικά Ξινόμαυρο.

Είναι η Ραψάνη μονοποικιλιακό Ξινόμαυρο;

Όχι. Τα κρασιά ΠΟΠ Ραψάνη παράγονται από συνδυασμό τριών ελληνικών ερυθρών ποικιλιών, του Ξινόμαυρου, του Κρασάτου και του Σταυρωτού. Το Ξινόμαυρο προσφέρει οξύτητα και τανίνες, ενώ οι άλλες δύο ποικιλίες συμβάλλουν στο φρούτο, στη δομή και στη συνολική γευστική ισορροπία του χαρμανιού.

Γιατί το Ξινόμαυρο του Αμυνταίου έχει υψηλή οξύτητα;

Το Αμύνταιο βρίσκεται σε οροπέδιο με σχετικά μεγάλο υψόμετρο και έντονα ηπειρωτικά κλιματικά χαρακτηριστικά. Οι χαμηλότερες θερμοκρασίες κατά την ωρίμαση μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση των φυσικών οξέων των σταφυλιών. Η υψηλή οξύτητα αποτελεί επίσης εγγενές χαρακτηριστικό της ποικιλίας Ξινόμαυρο.

Ποια περιοχή παράγει Ξινόμαυρο κατάλληλο για παλαίωση;

Και οι τρεις περιοχές μπορούν να δώσουν ερυθρά κρασιά με δυνατότητα παλαίωσης. Η Νάουσα έχει ιδιαίτερα ισχυρή παράδοση σε αυτό το στιλ, χάρη στον συνδυασμό οξύτητας, τανινών και δομής. Ωστόσο, η πραγματική δυνατότητα παλαίωσης εξαρτάται από τη συγκεκριμένη ετικέτα και την εσοδεία.

Τι ρόλο παίζει το υψόμετρο στη γεύση του Ξινόμαυρου;

Το υψόμετρο επηρεάζει τις θερμοκρασίες του αμπελώνα και την ταχύτητα ωρίμασης των σταφυλιών. Σε μεγαλύτερα υψόμετρα, οι δροσερότερες συνθήκες μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της οξύτητας. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται επίσης από το έδαφος, την έκθεση στον ήλιο, τις βροχοπτώσεις και τις οινοποιητικές επιλογές.