«Λάμπουμε όταν αφήνουμε τους άλλους να λάμψουν»

Ο Romané Basset και ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW μιλούν για το πρόγραμμα του Gérard Basset Foundation και του WSPC που δίνει σε νέους ανέργους δωρεάν ξεκίνημα στον κόσμο του κρασιού, των αποσταγμάτων και του σάκε.

Συνέντευξη στον Στέλιο Ιωάννου - The Wine Lovers Greece,

Δείτε τη συνέντευξη εδώ

Το Gérard Basset Foundation, το φιλανθρωπικό ίδρυμα που τιμά τη μνήμη του γαλλικής καταγωγής Βρετανού sommelier που συνδύασε τους τίτλους Master of Wine, Master Sommelier και OBE, επέλεξε ξανά την Ελλάδα. Μετά από τρία χρόνια χρηματοδότησης οινικής εκπαίδευσης για μόνες μητέρες μέσω του WSPC (Wine Spirits Professional Center) στην Αθήνα, το Ίδρυμα δεσμεύτηκε ακόμα μια φορά για διετή χρηματοδότηση ενός νέου προγράμματος, που προσφέρει δωρεάν πιστοποιήσεις WSET σε κρασί, αποστάγματα και σάκε για εγγεγραμμένους ανέργους 18 έως 32 ετών.

Την ημέρα της παρουσίασης της συνεργασίας στην Αθήνα, το The Wine Lovers Greece συνάντησε τον Romané Basset, συνιδρυτή και trustee του Ιδρύματος και γιο του αείμνηστου Gérard Basset, και τον Κωνσταντίνο Λαζαράκη MW, πρόεδρο του WSPC και πρώτο Έλληνα που κατέκτησε τον τίτλο Master of Wine.

Η συζήτηση πήγε από τα κριτήρια χρηματοδότησης στον Ανδρέα Παπανδρέου, από ένα αποστακτήριο τζιν στο Χάμσαϊρ σε βόλτες με τον σκύλο όπου απαγγέλλονταν τα χωριά Grand Cru της Côte des Blancs αλλά και στο γιατί, επτά χρόνια μετά τον θάνατο του Gérard, το Ίδρυμα, αρνείται να είναι μια κουβέντα για το «τι σπουδαίος τύπος ήταν».

---

Το επιδοτούμενο πρόγραμμα εκπαίδευσης για νέους ανέργους με μια ματιά

•          Τι είναι. Επιδοτούμενο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης για Νέους Ανέργους, που υλοποιεί το WSPC με χρηματοδότηση του Gérard Basset Foundation

•          Ποιοι μπορούν να κάνουν αίτηση. Εγγεγραμμένοι άνεργοι (βεβαίωση εγγραφής στο μητρώο της ΔΥΠΑ, όχι απλή κάρτα), 18–32 ετών, με καλά αγγλικά

•          Πιστοποιήσεις. WSET Level 1 Award in Wines (Plus), WSET Level 1 in Spirits, WSET Level 1 in Sake και συνδυαστικό WSET Level 1 & 2 in Wines

•          Κόστος. Μηδενικά δίδακτρα. Προκαταβολή 100 € που επιστρέφεται με την ολοκλήρωση

•          Θέσεις. 20 το 2026 και 20 το 2027

•          Αίτηση. Online, μέσω της σελίδας του προγράμματος στο wspc.gr (βιογραφικό, ταυτότητα, βεβαίωση ανεργίας, υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης)

---

Διαβάστε τη συνέντευξη:

Γιατί η Ελλάδα;

Στέλιος Ιωάννου: Romané, από όλες τις χώρες στις οποίες θα μπορούσε το Ίδρυμα να τρέξει αυτό το πρόγραμμα, διαλέξατε την Ελλάδα. Γιατί;

Romané Basset: Με το Ίδρυμα θέλουμε να έχουμε παγκόσμιο αποτύπωμα. Έχουμε έργα σε 35 διαφορετικές χώρες, αλλά γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η ομάδα μας εδρεύει στην Αγγλία και στη Γαλλία. Αν θέλουμε λοιπόν παγκόσμιο αποτύπωμα, χρειαζόμαστε συνεργάτες σε διαφορετικές αγορές που καταλαβαίνουν την τοπική αγορά και τις ανάγκες της.

Κάθε χρόνο δεχόμαστε αιτήσεις χρηματοδότησης, και το WSPC έκανε αίτηση το 2022 με το αρχικό έργο που δουλέψαμε μαζί, το οποίο στήριζε μόνες μητέρες στην Ελλάδα μέσω της εκπαίδευσης. Μας εντυπωσίασε η σκέψη πίσω από το έργο. Είχε ευρύ αντίκτυπο, γιατί θα βοηθούσε αρκετές γυναίκες, αλλά και βαθύ, γιατί η εκπαίδευση σε δεξιότητες είναι κάτι που κουβαλάς για μια ζωή, μαζί με τη συμβουλευτική καριέρας που ακολουθεί. Το κάναμε για τρία χρόνια.

Έτσι, όταν το WSPC επέστρεψε με το νέο έργο (νέοι άνεργοι, εκπαίδευση σε κρασί, αποστάγματα και σάκε, η ίδια φιλοσοφία κατάρτισης που τους συνοδεύει στη συνέχεια, συν mentoring, συμβουλευτική καριέρας και, ειλικρινά, το δίκτυο που αποκτάς μέσω του WSPC), ήδη τους γνωρίζαμε και τους εμπιστευόμασταν ως συνεργάτη. Είχαμε καλύτερη κατανόηση των αναγκών στην Ελλάδα, και η αίτηση τις εξηγούσε πολύ καλά.

Έχουμε δύο βασικά κριτήρια όταν εξετάζουμε μια χρηματοδότηση, το εύρος αντικτύπου, πόσους δηλαδή ανθρώπους αφορά, και το βάθος, πόσο κομβικά θα τους επηρεάσει. Εδώ υπάρχει μια πολύ σαφής ανάγκη στην ελληνική κοινωνία. Μας εξηγήσατε πόσο μεγάλο πρόβλημα είναι η ανεργία των νέων. Ο αντίκτυπος είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι, ελπίζουμε, θα βρουν δουλειά, θα χτίσουν καριέρα στον κλάδο μας και μετά θα στηρίξουν όσους έρθουν μετά από αυτούς. Αυτό μας ενθουσίασε. Η Ελλάδα ήταν μια πολύ εύκολη απάντηση. Είχαμε πολύ καλή αίτηση, συνεργάτη απόλυτης εμπιστοσύνης και ένα έργο που πιστεύουμε ότι θα κάνει μεγάλη διαφορά στους ανθρώπους που στηρίζει.

Πώς λειτουργεί το πρόγραμμα

Στέλιος Ιωάννου: Κωνσταντίνε, πώς ακριβώς λειτουργεί το έργο;

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Απευθυνθήκαμε στο Gérard Basset Foundation για μια χρηματοδότηση που θα μας επέτρεπε, μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, να προσεγγίσουμε ανέργους ηλικίας 18 έως 32 ετών και να τους περάσουμε από τις αρχικές πιστοποιήσεις σε κρασί, αποστάγματα και σάκε. Είναι ένας κλασικός τρόπος να φτάσεις σε ανθρώπους που νιώθουν λίγο παραμελημένοι στον χώρο της φιλοξενίας, ή που θέλουν να ξεκινήσουν καριέρα εκεί και δεν ξέρουν πώς. Τους εφοδιάζουμε με πιστοποιήσεις που κάθε δυνητικός εργοδότης θα εκτιμήσει.

Στέλιος Ιωάννου: Έχετε νούμερα από τον πρώτο κύκλο, με τις γυναίκες;

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Δεν έχω μαζί μου τα ακριβή στοιχεία. Νομίζω ήταν μεταξύ 80 και 90 άτομα. Το βασικό μήνυμα είναι ότι κατακλυστήκαμε από αιτήσεις, οπότε αναγκαστήκαμε να κάνουμε μια πολύ δύσκολη και αρκετά αυστηρή επιλογή. Παρ’ όλα αυτά, περίπου 80 γυναίκες πέρασαν από τις αρχικές πιστοποιήσεις και όλες ήταν πολύ ικανοποιημένες. Η συντριπτική πλειονότητα βρήκε δουλειά στη φιλοξενία και τον τουρισμό. Δυστυχώς δεν ξέρουμε, αυτή τη στιγμή, πόσες από αυτές είναι ακόμη στον κλάδο, αλλά φαντάζομαι ότι η συντριπτική πλειονότητα είναι.

Romané Basset: Μια σύντομη προσθήκη. Πριν από δύο χρόνια περίπου πήραμε συνέντευξη από δύο ωφελούμενες, και αυτό έβαλε τα νούμερα σε πλαίσιο. Μας μίλησαν για τον αντίκτυπο που είχε πάνω τους, και ήταν ολοφάνερο ότι ήταν κάτι που είχαν εκτιμήσει πραγματικά και που εξακολουθούσε να τους είναι χρήσιμο. Θυμάμαι ότι συγκινήθηκα αρκετά.

Στέλιος Ιωάννου: Πείτε μου για τα πρακτικά, δίδακτρα, κόστος. Όλα είναι με μηδενικό κόστος, απ’ όσο ξέρω.

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Όλα καλύπτονται, με μεγάλη καλοσύνη και γενναιοδωρία, από το Gérard Basset Foundation. Όλη η τεκμηρίωση βρίσκεται στην ιστοσελίδα μας. Φυσικά, πρέπει να είσαι επίσημα εγγεγραμμένος άνεργος στο ελληνικό κράτος. Έπειτα έχουμε μια επιπλέον σειρά κριτηρίων που μας βοηθούν να ξεχωρίσουμε όσους είναι πιο κοντά, ή πιο κατάλληλοι, για μία από αυτές τις θέσεις, γιατί περιμένουμε τεράστιο αριθμό αιτήσεων.

Στέλιος Ιωάννου: Πολλοί νέοι αποφοιτούν στα 24 ή 25 χωρίς να έχουν δουλέψει ποτέ, οπότε δεν έχουν κάρτα ανεργίας. Γίνονται κι αυτοί δεκτοί;

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Σε αυτό το στάδιο θέλουμε να βοηθήσουμε ανθρώπους που είναι αποδεδειγμένα άνεργοι.

Στέλιος Ιωάννου: Δεν είναι δηλαδή για τους φρέσκους αποφοίτους και γι’ αυτό το ηλικιακό εύρος είναι τόσο μεγάλο. Από 18 έως 32 είναι μεγάλη απόσταση.

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Ναι, γιατί η δυναμική είναι διαφορετική. Το να είσαι άνεργος στα 20 είναι εντελώς διαφορετικό από το να είσαι 32 και ακόμη άνεργος. Και οι δύο καταστάσεις είναι ατυχείς, αλλά είμαστε εδώ για να προσπαθήσουμε να βοηθήσουμε κάποιους ανθρώπους να τις ξεπεράσουν.

Το networking μετράει περισσότερο από την απομνημόνευση των Grands Crus

Στέλιος Ιωάννου: Από την εμπειρία του πρώτου κύκλου, τι δεν πήγε όπως το περιμένατε;

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Είχαμε καταπληκτικές γυναίκες μαζί μας. Όλα βασίστηκαν σε πράγματα που ήδη κάνουμε. Δεν ήταν πρόγραμμα κομμένο και ραμμένο, αλλά μαθήματα που ήδη τρέχουμε στο WSPC, και οι γυναίκες εντάχθηκαν σε αυτά. Το θεωρώ εξαιρετικό, λόγω της μείξης. Δεν είναι μια κλειστή ομάδα από αυτές τις κυρίες. Έχεις 30 άτομα που κάνουν, ας πούμε, Level 1 in Wines, και ανάμεσά τους υπάρχουν ιδιοκτήτες εστιατορίων, bar managers που θέλουν να εμβαθύνουν λίγο στο κρασί, λάτρεις του κρασιού που σκέφτονται να ανοίξουν επιχείρηση.

Λέγαμε με τον Romané στο γεύμα ότι το networking, και οι δεξιότητες δικτύωσης που δουλεύουμε σκληρά να καλλιεργήσουμε στους σπουδαστές μας, είναι πολύ σημαντικές, ως έναν βαθμό πιο σημαντικές από το να θυμάσαι όλα τα Grands Crus της Βουργουνδίας ή να συζητάς δυσεύρετες ισπανικές ονομασίες προέλευσης. Το να είσαι με ανθρώπους, να πλησιάζεις τα όνειρά σου, να καταλαβαίνεις τι χρειάζεται, να αποκτάς δεξιότητες και την ικανότητα να αναπτύξεις κι άλλες τα επόμενα χρόνια. Όλα αυτά μετρούν πάρα πολύ.

Romané Basset: Να προσθέσω κάτι. Σε αυτό το έργο έχουμε δεσμευτεί για χρηματοδότηση δύο ετών, κάτι εξαιρετικά σπάνιο. Συνήθως ζητάμε από τους συνεργάτες να κάνουν ξανά αίτηση κάθε χρόνο. Είναι ένδειξη εμπιστοσύνης. Βλέπουμε τους στόχους, ξέρουμε το WSPC και πιστεύουμε πραγματικά ότι θα πετύχει.

Στο προηγούμενο έργο λαμβάναμε κάθε χρόνο έκθεση απολογισμού πριν εγκρίνουμε την επόμενη χρηματοδότηση, και αυτό που προέκυπτε ήταν ακριβώς ό,τι είπε ο Κωνσταντίνος. Στο χαρτί μπορείς να περιγράψεις τα μαθήματα και τα αποτελέσματα που ελπίζεις, αλλά οι ήπιες δεξιότητες είναι που δύσκολα ποσοτικοποιούνται. Η δικτύωση, η αλληλεπίδραση με ανθρώπους του κλάδου. Και όχι μόνο η πρακτική πλευρά, να βρεις μια ευκαιρία, αλλά το να νιώθεις ότι αξίζεις ως μέλος αυτού του συνόλου. Αν βρίσκεσαι σε μια αίθουσα με ιδιοκτήτες εστιατορίων, sommeliers και οινόφιλους με ιδέες, δεν είναι «ο μόνος λόγος που είσαι εδώ είναι ότι είσαι άνεργος ή μόνη μητέρα». Όχι. Είσαι εδώ γιατί σου αξίζει να είσαι εδώ, ως μέλος αυτής της κοινότητας. Αυτό φάνηκε πολύ καθαρά και αυτό μας άρεσε, μοιάζει πιο βιώσιμο. Υποδέχεσαι τους ανθρώπους ολοκληρωτικά στην κοινότητα.

Από «γιος του Gérard Basset» σε συνιδρυτή

Στέλιος Ιωάννου: Romané, σπουδάσατε γαλλικά και αγγλικά, μεσαιωνική λογοτεχνία, αν δεν κάνω λάθος, και με διάκριση. Όλοι ξέρουμε για τον πατέρα σας και το εξαιρετικό του έργο. Γιατί αποφασίσατε να διευθύνετε το Ίδρυμα; Γιατί το κρασί;

Romané Basset: Είναι συνδυασμός πραγμάτων. Είμαι πολύ προνομιούχος που μεγάλωσα στην οικογένεια που μεγάλωσα, όχι μόνο επειδή μου άνοιξαν τόσες πόρτες. Το έλεγα και σήμερα. Την πρώτη φορά που πήγα στη London Wine Fair ήμουν δύο μηνών και με έβαλαν να κοιμηθώ κάτω από το τραπέζι. Είχα την τύχη να μεγαλώσω σε αυτόν τον κλάδο από τη γέννησή μου.

Είχα όμως πλήρη επίγνωση ότι ο πατέρας μου χρειάστηκε να δουλέψει πολύ σκληρά για να φτάσει εκεί που έφτασε, και ότι εγώ δεν χρειάστηκε να δουλέψω ούτε κατά διάνοια τόσο σκληρά για τις ευκαιρίες που είχα. Εκείνος έκανε τη σκληρή δουλειά.

Όταν ήμουν στο πανεπιστήμιο, πέθανε. Δεν ήξερα τι ήθελα να κάνω, αλλά με τη μητέρα μου είχαμε την ιδέα ενός ιδρύματος. Αποδείχθηκε ότι ο καλύτερος φίλος του πατέρα μου είχε παρόμοια ιδέα με τη διαφορά ότι εγώ και η μαμά σκεφτόμασταν σε μικρή κλίμακα, ενώ εκείνος ήταν πρώην διαχειριστής hedge fund, οπότε σκεφτόταν στρατηγικά. Έστησε τα Golden Vines Awards και, ειδικότερα, τη δημοπρασία Golden Vines, που χρηματοδοτεί το έργο μας. Πήγε απίστευτα καλά.

Πριν από τα πρώτα Golden Vines είχα μόλις τελειώσει το πανεπιστήμιο και είχα χρόνο. Μου είπε: «Έχουμε αυτές τις αιτήσεις χρηματοδότησης. Γιατί δεν τις διαβάζεις, να τις συνοψίσεις και να μας πεις ποιες ευθυγραμμίζονται με τις αξίες του πατέρα σου;» Το έκανα. Μετά μου είπε: «Ωραία, πρέπει να υπογράψουμε συμβάσεις, μπορείς να το αναλάβεις;» Είπα ναι, και ότι θα χρειαζόμουν λίγη βοήθεια στη σύνταξη συμβάσεων. Έμαθα, και μέσα σε έναν χρόνο από κάτι μερικής απασχόλησης έγινε ρόλος πλήρους απασχόλησης. Μου έδινε μεγάλη ικανοποίηση να ακούω τις ιστορίες των ανθρώπων που βοηθήσαμε.

Αυτό είναι το ένα κίνητρο. Το άλλο είναι ότι ο πατέρας μου δούλεψε εξαιρετικά σκληρά για να φτάσει εκεί που έφτασε, και η μητέρα μου επίσης, από την πλευρά της φιλοξενίας, ήταν ξενοδόχος. Όταν πηγαίνω τώρα σε τελετή αποφοίτησης του WSET, η κονκάρδα μου παλιά έγραφε «γιος του Gérard Basset». Τώρα γράφει «συνιδρυτής του Gérard Basset Foundation». Η διαφορά είναι λεπτή, αλλά είναι η ιδέα ότι παίζω έναν ρόλο που είναι δικός μου. Φυσικά είναι στο όνομα του πατέρα μου και είναι η κληρονομιά του, αλλά δεν είμαι εδώ απλώς επειδή είμαι ο γιος του Gérard. Προσπαθώ να συνεισφέρω θετικά, με τρόπο που ελπίζω να τον έκανε περήφανο, και αυτό μου επιτρέπει να παραμένω μέλος του κλάδου που αγαπώ και μέσα στον οποίο μεγάλωσα, με έναν ρόλο ουσιαστικό.

Εμμονή, με διαφορετικό τρόπο

Στέλιος Ιωάννου: Ο πατέρας σας ήταν επίμονος μέχρι εμμονής, θρυλικός γι’ αυτό. Είσαι και εσύ το ίδιο;

Romané Basset: Όχι, δεν είμαι. Είμαι πολύ παθιασμένος με…

Στέλιος Ιωάννου: Εμένα μου φαίνεται ότι είσαι.

Romané Basset: Ίσως με διαφορετικό τρόπο. Ο πατέρας μου ήταν αυτός ο σπάνιος τύπος ανθρώπου που είχε εμμονή απλώς επειδή το αγαπούσε τόσο πολύ. Αν του έλεγες ότι έχει εμμονή θα έλεγε όχι, γιατί ποτέ δεν το ένιωθε ως εμμονή. Ήταν το πάθος που τον κατέκλυζε κι όμως ποτέ δεν τον εμπόδισε να είναι υπέροχος πατέρας. Κρατούσε αρκετά καλή ισορροπία, έστω κι αν όλες οι διακοπές μας ήταν σε αμπελώνες.

Οπότε όχι, δεν νομίζω ότι είμαι το ίδιο. Δεν νομίζω ότι θα κάνω ποτέ το Master of Wine ή το Master Sommelier -ποτέ μη λες ποτέ-, και όχι επειδή δεν είναι καλοί τίτλοι, είναι εξαιρετικοί. Αλλά δεν είναι ο δικός μου δρόμος. Είναι ένα πάθος ανάμεσα σε πολλά. Σίγουρα δεν φτάνω τη μονομανία του πατέρα μου.

Τα επόμενα βήματα του Ιδρύματος

Στέλιος Ιωάννου: Ας επιστρέψουμε στο Ίδρυμα. Ποια είναι τα μελλοντικά σχέδια, παγκοσμίως, όχι μόνο στην Ελλάδα;

Romané Basset: Να έχετε υπόψη ότι το έργο με το WSPC είναι ένα από τα πολλά που χρηματοδοτούμε σε όλο τον κόσμο. Με κάποιους συνεργάτες δουλεύουμε χρόνια, όπως με το WSPC. Άλλους μπορεί να τους στηρίξουμε μία χρονιά και την επόμενη όχι, γιατί οι προτεραιότητες αλλάζουν. Για μένα το κλειδί είναι να συνεχίσουμε να τσεκάρουμε τα δύο κουτάκια που ανέφερα, δηλαδή ευρύ αντίκτυπο και βαθύ αντίκτυπο. Όταν έχουμε αμφιβολίες για μια χρηματοδότηση, ρωτάμε αν ευθυγραμμίζεται με τις αξίες του πατέρα μου, εκπαίδευση, διεύρυνση, η επιθυμία να στηρίξεις και να καθοδηγήσεις ανθρώπους και να τους δεις να ανθίζουν. Αν η απάντηση είναι ναι, συνήθως είναι έργο που θα στηρίξουμε. Αυτό δεν θα αλλάξει.

Θα ήθελα πολύ να συγκεντρώνουμε περισσότερα χρήματα. Είμαστε πολύ τυχεροί, γιατί η δημοπρασία εκλεκτών κρασιών αποφέρει περίπου ένα εκατομμύριο λίρες τον χρόνο, άλλοτε περισσότερα, άλλοτε λίγο λιγότερα. Είναι εκπληκτικό ποσό, αλλά με περισσότερα θα κάναμε περισσότερα, οπότε θα εξετάσουμε διαφορετικές επιλογές άντλησης πόρων.

Η άλλη μετατόπιση στη σκέψη μας τον τελευταίο χρόνο είναι η εξής. Πάντα σκεφτόμασταν πώς επηρεάζουμε τα άτομα που στηρίζουμε, μέσω έργων όπως αυτό του WSPC και μέσω των δικών μας υποτροφιών, και πάντα θα το κάνουμε. Όμως ο κλάδος είναι αυτός που κάνει εφικτό το έργο μας, η γενναιοδωρία όσων δωρίζουν λαχνούς για τη δημοπρασία και χορηγίες. Θέλουμε λοιπόν να είμαστε βέβαιοι ότι το έργο μας βοηθά και τους κλάδους της φιλοξενίας, του κρασιού και των αποσταγμάτων, ιδίως σε μια τόσο δύσκολη περίοδο και για τους τρεις σε τόσα μέρη του κόσμου. Θέλουμε οι επαγγελματίες που βοηθάμε να εκπαιδευτούν, να εξελιχθούν και να καθοδηγηθούν να προσθέτουν αξία στον κλάδο, να φέρνουν νέες οπτικές και να χτίζουν καριέρα και, επειδή ευδοκιμούν, να προσθέτουν αξία στις επιχειρήσεις όπου εργάζονται και να βοηθούν στην αντίσταση σε κάποιες από τις αρνητικές τάσεις που βλέπουμε. Αυτή είναι η ειλικρινής μου ελπίδα. Δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί, αλλά προς τα εκεί δουλεύουμε.

«Δεν θα γίνουμε τα γκαρσόνια της Ευρώπης»

Στέλιος Ιωάννου: Κωνσταντίνε, ως ο πρώτος Έλληνας Master of Wine, δώσε σε έναν 22χρονο ή 25χρονο ένα όραμα. Γιατί να ακολουθήσει αυτό το πρόγραμμα;

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Θα κάνω μια σύντομη βουτιά στην ελληνική πολιτική. Πριν από τρεις-τέσσερις δεκαετίες ο τότε πρωθυπουργός, ο Ανδρέας Παπανδρέου, είπε σε μια περίφημη συνέντευξη: «Δεν θα γίνουμε τα γκαρσόνια της Ευρώπης». Πρώτον, ξέχασε να μας πει τι άλλο θα μπορούσαμε να γίνουμε, κάτι που θεωρώ κρίσιμο. Δεύτερον, με μία κίνηση αντιμετώπισε τον κλάδο του τουρισμού και της φιλοξενίας με πολύ υποτιμητικό τρόπο.

Το να δουλεύεις στη φιλοξενία και τον τουρισμό στην Ελλάδα μπορεί σήμερα να είναι μια εξαιρετική καριέρα. Αγγίζει τον τομέα της ελληνικής οικονομίας που είναι, όπως έχουν τα πράγματα, δυνητικά ο πιο γόνιμος και ελπιδοφόρος για την ελληνική κοινωνία συνολικά. Ταυτόχρονα, γιατί ο Παπανδρέου ήταν εξαιρετικά έξυπνος άνθρωπος, σήμερα όντως κινδυνεύουμε να γίνουμε απλώς τα γκαρσόνια της Ευρώπης, τα γκαρσόνια της Ελλάδας. Βλέπουμε διεθνείς αλυσίδες ξενοδοχείων και εστιατορίων να έρχονται, και βλέπουμε ανώτατα και μεσαία στελέχη να έρχονται από άλλες χώρες.

Αν δεν εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους μας και δεν τους κάνουμε να παθιαστούν με τη δουλειά τους, να ονειρεύονται μέσα από τη δουλειά τους, αντί να κάνουν μια δουλειά για να βγάλουν χρήματα που θα τους επιτρέψουν να ονειρευτούν μετά, αυτός είναι ο κίνδυνος. Το να ονειρεύεσαι μέσα από τη δουλειά σου είναι φανταστικό συναίσθημα, και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε στο WSPC από το 2004. Το να φτάσουμε σε μια ομάδα όπως οι νέοι άνεργοι είναι ένα απολαυστικό έργο, και είμαστε πολύ ευγνώμονες στον Romané και σε όλη την ομάδα του Gérard Basset Foundation. Δίνει επιπλέον νόημα σε όσα ήδη προσπαθούμε να κάνουμε.

Κάποιες φορές χρειάζεσαι κάποιον να σε χτυπήσει στον ώμο και να σου πει: είσαι καλός, μπορείς. Μεγάλο μέρος του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, νομίζω, δεν κάνει τίποτα για να σε κάνει να νιώσεις «αξίζω κάτι, και ακόμη κι αν δεν είμαι καλός τώρα, αν το αγαπώ μπορώ να γίνω καλύτερος αύριο». Αυτό που κάνουμε συστηματικά με τους σπουδαστές μας στο WSPC δεν είναι να θυμούνται τα Grands Crus της Βουργουνδίας. Είναι να τους λέμε: ναι, να το αγαπάς, αυτός είναι ένας δρόμος μπροστά, προχώρα.

Το μάθημα του Laverstoke και η πρόσληψη βάσει στάσης

Romané Basset: Να προσθέσω κάτι; Το κεντρικό αποστακτήριο του Bombay Sapphire βρίσκεται στο Χάμσαϊρ, όπου μεγάλωσα, στο Laverstoke. Όταν άνοιξε, το ξενοδοχείο μας ήταν κοντά, οπότε πήγα με τον πατέρα μου σε μια εκδήλωση για τις τοπικές επιχειρήσεις. Το προσωπικό ήταν από τους πιο φιλικούς, παθιασμένους και γνώστες ανθρώπους, μια αποκάλυψη, από τον κηπουρό στο θερμοκήπιο μέχρι τον bartender και τα στελέχη. Ρωτήσαμε πού τους βρήκαν. «Από το τοπικό χωριό», μας είπαν. «Δεν προσλάβαμε μόνο με βάση τις δεξιότητες. Προσλάβαμε με βάση την προσωπικότητα και την εντοπιότητα, γιατί όσοι ζουν εδώ θα είναι οι πιο παθιασμένοι γι’ αυτό το μέρος, και αν έχουν τη σωστή στάση, τα υπόλοιπα μπορούμε να τους τα μάθουμε».

Αυτό είναι που μας αρέσει σε αυτό το πρόγραμμα και στον τρόπο που διδάσκει το WSPC, και γι’ αυτό είμαστε βέβαιοι ότι το βάθος του αντικτύπου, η μακροπρόθεσμη επιτυχία, θα είναι πολύ μεγάλο. Δεν είναι θέμα αν μπορείς να απαριθμήσεις όλα τα Grands Crus της Βουργουνδίας. Αν επιλέχθηκες, είναι επειδή το WSPC είδε κάτι μέσα σου, δηλαδή αποφασιστικότητα, πάθος, πραγματική διάθεση να μάθεις και μετά να εφαρμόσεις αυτά που έμαθες. Γιατί άλλο να θέλεις να μάθεις, άλλο να θέλεις να το εφαρμόσεις. Το είδαμε στα προφίλ του προγράμματος για τις μόνες μητέρες, και είμαι βέβαιος ότι θα το δούμε κι εδώ.

Και σε ό,τι αφορά αυτό που είπε ο Κωνσταντίνος, να αποκτήσουν οι Έλληνες επαγγελματίες της φιλοξενίας, του τουρισμού και του κρασιού τις δεξιότητες για να γίνουν οι ηγέτες του κλάδου τους και να κρατήσουν αυτή τη γνώση και την οικονομική ασφάλεια στην Ελλάδα. Μιλάμε για κάτι πολύ πιο μακριά από το επίπεδο εκπαίδευσης εδώ, αλλά είναι μια αρχή, και πολύ σημαντική.

Αφήνοντας τους άλλους να λάμψουν

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Αυτό πάει κατευθείαν στην καρδιά της προσωπικότητας του Gérard Basset και, αναπόφευκτα, του ήθους του Ιδρύματος. Αν είσαι ένας πολύ επιτυχημένος 50χρονος sommelier στο Ηνωμένο Βασίλειο και δεν έχεις δουλέψει για τον Gérard Basset, είσαι η εξαίρεση. Θυμάμαι χρονιές που και οι τρεις φιναλίστ του βρετανικού διαγωνισμού για τον καλύτερο sommelier είχαν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, περάσει από τα χέρια του.

Θαυμάζω αλλά, σε αυτό το πλαίσιο, δεν με ενδιαφέρει και πολύ, το ότι ο Gérard Basset ήταν Master of Wine ή Master Sommelier. Αυτό που θαυμάζω είναι ότι, έχοντας κάνει όλα αυτά, έσπρωχνε τους ανθρώπους προς τα πάνω. Ήταν εξέδρα εκτόξευσης. Και αυτό είναι ένα σπουδαίο μήνυμα για πολλούς στον ελληνικό οινικό κλάδο. Δεν γινόμαστε καλύτεροι σπρώχνοντας τους γύρω μας προς τα κάτω. Λάμπουμε όταν αφήνουμε τους άλλους να λάμψουν.

Valpolicella, βόλτες με τον σκύλο και η Côte des Blancs

Στέλιος Ιωάννου: Μιας και μιλάμε για τον Gérard, το τελευταίο σας ταξίδι με τον πατέρα σας ήταν το 2018, στη Valpolicella, σωστά; Ποιο είναι το τελευταίο πράγμα που θυμάστε να σας λέει, για τον κλάδο, για το μέρος, για το πώς θα συνεχίζατε;

Romané Basset: Η Valpolicella ήταν ένα πολύ ενδιαφέρον ταξίδι, γιατί ξέχασε ότι ήταν άρρωστος. Το είχε οργανώσει η Masi, ο παραγωγός Amarone. Είχε κερδίσει το Premio Masi. Το τελευταίο βράδυ πήγαμε στο Lazise, στη λίμνη Garda, με τον Andrea Dal Cin, τον οινοποιό, τη μαμά, τον μπαμπά, εμένα και μερικούς ακόμη, και ο μπαμπάς γελούσε τόσο πολύ που ξέχασε ότι ήταν άρρωστος. Ήταν κάτι πολύ ξεχωριστό.

Αλλά η ανάμνηση που μου έμεινε δεν είναι το τελευταίο πράγμα που μου είπε. Προς το τέλος δεν μιλούσαμε και τόσο για κρασί. Είναι δύο πράγματα. Στην αρχή, όταν ξεκίνησε τη θεραπεία, ήταν στο σπίτι και βαριόταν αφόρητα, ταξίδευε, έκανε consulting, και ξαφνικά ήταν κλεισμένος μέσα. Εγώ έτυχε να αναλαμβάνω τον όμιλο εκλεκτών κρασιών στο πανεπιστήμιό μου, και μου είπε: «Πρέπει να κάνεις το WSET Level 2 και Level 3». Μετά, στις βόλτες με τον σκύλο, μου έλεγε: «Πες μου όλα τα χωριά Grand Cru της Côte des Blancs». Του έλεγα ότι δεν χρειάζεται να τα ξέρω. «Δεν με νοιάζει. Είσαι γιος μου, χρειάζεται». Ήμασταν πάντα δεμένοι, αλλά εκείνες οι βόλτες μας έφεραν πιο κοντά, γιατί μου μετέδιδε γνώση, και αργότερα, όποτε μιλούσε για κρασί, σκεφτόμουν: α ναι, το είχαμε πει σε εκείνη τη βόλτα.

Το άλλο. Τη μέρα που πέθανε, του μίλησα το πρωί και μετά είχα συνέντευξη με τη Moët & Chandon για τη χρονιά μου στο εξωτερικό. Πέθανε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης. Ήμουν στο πανεπιστήμιο, δεν το ήξερα. Δεν ήθελε να κάθομαι να περιμένω να πεθάνει. Ήταν «γύρνα στο πανεπιστήμιο, αν είμαι εδώ το επόμενο σαββατοκύριακο, θα τα πούμε το επόμενο σαββατοκύριακο». Η μητέρα μού είπε μετά ότι ήξερε πως ήμουν σε εκείνη τη συνέντευξη. Πήρα τη θέση και δούλεψα τέσσερις μήνες στην Καμπανία. Η μητέρα μου και ο παππούς μου μετακόμισαν εκεί μαζί μου, είχαμε χάσει τον μπαμπά, και έξι εβδομάδες πριν από αυτόν είχε πεθάνει η γιαγιά μου, οπότε ήταν πολλά. Εκείνος ο καιρός στην Καμπανία μάς έσωσε, για να είμαι ειλικρινής. Άνθρωποι του κλάδου, sommeliers, οινοποιοί, οι φίλοι που κάναμε, μας υποδέχτηκαν και μας φρόντισαν όταν το είχαμε πραγματικά ανάγκη.

Είναι παράξενο. Παρότι ήταν άρρωστος για περίπου ενάμιση χρόνο, έχω πολλές όμορφες αναμνήσεις, γιατί κάναμε τόσες καλές συζητήσεις και ήμασταν ακόμη πιο κοντά από πριν.

Golden Vines, εκλεκτό κρασί με σύγχρονη ματιά

Στέλιος Ιωάννου: Κάτι να προσθέσετε;

Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW: Θέλω να επαναλάβω πόσο ευγνώμονες είμαστε που μας τιμά αυτή η συνεργασία. Ο κόσμος του κρασιού είναι λαμπρός, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις πολύ εσωστρεφής, και άνθρωποι όπως ο Romané και όλη η ομάδα του Gérard Basset Foundation μάς επιτρέπουν να δούμε έναν διαφορετικό κόσμο του κρασιού.

Θα ήθελα επίσης να σταθώ σε αυτό που κάνουν τα Golden Vines Awards και η δημοπρασία, γιατί είναι εξίσου τεράστιας σημασίας. Φέρνουν ανθρώπους εξαιρετικά υψηλής οικονομικής επιφάνειας πιο κοντά στο εκλεκτό κρασί. Πολλοί θεωρούν ότι αυτό είναι αδιάφορο. Εγώ το θεωρώ ζωτικό. Θέλουμε να κρατήσουμε αυτούς τους ανθρώπους μαζί μας αντί να τους δούμε να ξοδεύουν τα ίδια χρήματα σε ένα χρυσό Rolex με χίλια διαμάντια. Και προσεγγίζει το εκλεκτό κρασί με μια πολύ σύγχρονη ματιά, όλα προς όφελος όσων κάνει το Ίδρυμα. Χαρά σε όλους.

Romané Basset: Πάνω σε αυτό, ο λόγος που τα Golden Vines μαζεύουν έναν κόσμο που επιστρέφει χρόνο με τον χρόνο είναι ότι είναι διασκεδαστικό. Παίρνουν το εκλεκτό κρασί χωρίς να το απαξιώνουν, παραμένει αυστηρό, οι οινοποιοί είναι εκεί, κάνουν masterclasses και παρουσιάζουν σωστά τα κρασιά, αλλά δεν χρειάζεται να κάθεσαι σαν κολόνα. Είναι ανοιχτό και εγκάρδιο.

Και το τελευταίο που θα πω είναι ευχαριστώ που μιλάτε για αυτό το έργο. Είναι τιμή για μένα, γιατί αυτό που θα μισούσε ο πατέρας μου και που δεν θα άρεσε σε μένα και στη μητέρα μου, είναι, πάνω από επτά χρόνια μετά τον θάνατό του, να καθόμαστε εδώ και να λέμε μόνο «τι σπουδαίος τύπος ήταν». Το είπαμε. Μιλάμε όμως και για το πόσο σπουδαίοι είναι οι σπουδαστές που εκπαιδεύει το WSPC, και οι υπότροφοί μας σε όλο τον κόσμο. Όπως είπατε, ο μπαμπάς δεν το έκανε ποτέ για τον εαυτό του. Το έκανε για τους άλλους. Το ότι μπορούμε ακόμη να το κάνουμε αυτό με την κληρονομιά του με συγκινεί πολύ, και νομίζω ότι θα ήταν πολύ περήφανος. Σας ευχαριστώ λοιπόν που βοηθάτε να διαδοθεί, και ανυπομονώ να ακούσω κάποιους από τους ωφελούμενους στο τέλος του κύκλου, για να δω πού τους οδήγησε.

«Υπάρχει μέλλον»

Στέλιος Ιωάννου: Υπάρχει κάποιο άλλο έργο στο μυαλό σας για την Ελλάδα, μετά από αυτό;

Romané Basset: Αν σας το λέγαμε, θα έπρεπε να σας σκοτώσουμε, οπότε θα περάσω. Αυτό που θα πω είναι ότι εκτιμούμε πολύ τις σχέσεις. Είμαστε πάντα ανοιχτοί σε νέους συνεργάτες, αλλά δεν θέλουμε να είμαστε «ωραία, ορίστε τα χρήματα, γεια σας». Θέλουμε να κρατάμε επαφή, και γι’ αυτό, αυτό το έργο μάς είναι τόσο αγαπητό. Έχουμε χτίσει τη σχέση, ξέρουμε την ποιότητα και την αυστηρότητα με την οποία το WSPC υλοποιεί, και έχω μάθει πολλά για την ελληνική αγορά μέσα από αυτό. Δεν ξέρουμε πού θα πάει, αλλά κατά πάσα πιθανότητα θα υπάρξει μέλλον ανάμεσα στο Ίδρυμα και το WSPC, γιατί μέχρι τώρα έχει δουλέψει πολύ καλά και χτύπα ξύλο, δεν βλέπω λόγο να μη συνεχίσει.

Στέλιος Ιωάννου: Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Υπάρχει μέλλον.

Σύντομες απαντήσεις

Ποιοι μπορούν να κάνουν αίτηση στο πρόγραμμα του Gérard Basset Foundation και του WSPC; Άνεργοι 18–32 ετών με επίσημη βεβαίωση εγγραφής στο μητρώο ανέργων της ΔΥΠΑ και καλή γνώση αγγλικών. Οι αιτήσεις γίνονται online μέσω του wspc.gr.

Πόσο κοστίζει; Δίδακτρα και εξετάσεις καλύπτονται πλήρως από το Gérard Basset Foundation. Η προκαταβολή των 100 € επιστρέφεται με την ολοκλήρωση του προγράμματος.

Ποιες πιστοποιήσεις προσφέρονται; WSET Level 1 Award in Wines (Plus), WSET Level 1 in Spirits, WSET Level 1 in Sake και συνδυαστικό WSET Level 1 & 2 in Wines, περίπου 30 ώρες διδασκαλίας και εξετάσεων, με 20 θέσεις το 2026 και 20 το 2027.

Πηγές. Συνέντευξη στην Αθήνα από τον Στέλιο Ιωάννου, στοιχεία προγράμματος από τη σελίδα του WSPC (wspc.gr), Gérard Basset Foundation (gerardbassetfoundation.org), νικητές Premio Masi 2018 (enolo.it).