top of page
Wine Lovers TRANSPARENT COLOR Logo Paralel.png
  • Facebook
  • Instagram
  • Youtube

Τα 9 οινοποιεία που χαρτογραφούν το μέλλον του ελληνικού κρασιού

πριν από 6 ώρες
διαβάστηκε 8 λεπτά

Η σύντομη απάντηση

Αυτά είναι τα ελληνικά οινοποιεία που διαμορφώνουν σήμερα το ελληνικό κρασί και δείχνουν πού πηγαίνει αύριο.


Το Κτήμα Γεροβασιλείου (Επανομή, κοντά στη Θεσσαλονίκη, η αναβίωση της Μαλαγουζιάς), το Κτήμα Θυμιόπουλου(Νάουσα, ένα πιο φρέσκο, βιοδυναμικό Ξινόμαυρο), το Κτήμα Ζαφειράκη (Τύρναβος, η αναβίωση της Λημνιώνας), η Gaia Wines (Σαντορίνη και Νεμέα), το Κτήμα Τσέλεπου (Μαντινεία και Νεμέα, Μοσχοφίλερο και αφρώδη παραδοσιακής μεθόδου).


Ακολουθούν το T-Oinos (Τήνος, Ασύρτικο και Μαυροτράγανο σε γρανίτη), το Κτήμα Αργυρού (Σαντορίνη, Ασύρτικο και Vinsanto), και από την Κρήτη το Κτήμα Λυραράκη (Αλάγνι, η αναβίωση του Πλυτού και του Δαφνιού) και το Οινοποιείο Δουλουφάκη (Δαφνές, η αναγέννηση του Βιδιανού).


Το παρόν και το μέλλον, όχι το παρελθόν

Το ελληνικό κρασί έχει εκατοντάδες σοβαρούς παραγωγούς και πολλά καταξιωμένα, ιστορικά ονόματα. Το θέμα αυτού του άρθρου ωστόσο, δεν είναι η ιστορία -που ούτως ή άλλως βέβαια, διαθέτουν και πολλά από τα Κτήματα που παρατίθενται στη συνέχεια- αλλά το μέλλον.


Το μέλλον που χτίζεται από τις ενέργειες που τα οινοποιεία αυτά, κάνουν σήμερα, το μέλλον που δημιουργούν με τις επιλογές τους σε ποικιλίες, καλλιέργεια και στυλ, σε συνεργάτες και σε προβολή στο εξωτερικό, εκεί όπου καταξιώνουν διαρκώς το ελληνικό κρασί χαράσσοντας μια σταθερά ανοδική πορεία, κοιτάζοντας το αύριο με δυναμισμό, αισιοδοξία και πραγματικό στόχο, όχι μόνο την προώθηση των συμφερόντων τους, αλλά την ανάδειξη του ελληνικού αμπελώνα και του ελληνικού κρασιού γενικότερα.


Χρησιμοποίησέ τα ως αφετηρίες καθώς το καθένα ανοίγει πόρτα σε δεκάδες άλλους ιδιαίτερα αξιόλογους παραγωγούς που αξίζουν την προσοχή σου.


Κτήμα Γεροβασιλείου, Επανομή

Ιδρυμένο από τον Βαγγέλη Γεροβασιλείου στην Επανομή, λίγα χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης, το Κτήμα είναι αδιαχώριστο από τη σύγχρονη ιστορία της Μαλαγουζιάς.


Ο Γεροβασιλείου, που ειδικεύτηκε στην οινολογία και την αμπελουργία στο Πανεπιστήμιο του Bordeaux μετά τις σπουδές του στο ΑΠΘ, πρωτογνώρισε τη σχεδόν ξεχασμένη ποικιλία δουλεύοντας στο Domaine Πόρτο Καρράς, και από το 1981 ξεκίνησε να την αναβιώνει στον δικό του αμπελώνα, με τη βοήθεια του καθηγητή αμπελουργίας του ΑΠΘ Βασίλη Λογοθέτη.


Η πρώτη οινοποίηση στο ιδιόκτητο οινοποιείο έγινε το 1986.


Αμπελώνας του Κτήματος Γεροβασιλείου στην Επανομή με τη θάλασσα του Θερμαϊκού στο βάθος
Ο αμπελώνας της Επανομής, με τον Θερμαϊκό στο βάθος. Φωτογραφία, Κτήμα Γεροβασιλείου


Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Μαλαγουζιά, αλλά και Ασύρτικο, Viognier, Chardonnay και ντόπια ερυθρά (Λημνιό, Μαυρούδι, Μαυροτράγανο).

  • Εμβληματικά κρασιά: το ποικιλιακό Μαλαγουζιά που βοήθησε να οριστεί η ποικιλία διεθνώς, και το ερυθρό χαρμάνι Avaton (από Λημνιό, Μαυρούδι, Μαυροτράγανο).

  • Γιατί μετράει σήμερα: η Μαλαγουζιά που έσωσε ο Γεροβασιλείου είναι πλέον από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά λευκά. Το Κτήμα είναι και πρωτοπόρος του οινοτουρισμού, και το Μουσείο Οίνου, με συλλογή χιλιάδων ανοιχτηριών, το κάνει από τα πιο ανταποδοτικά οινοποιεία για επίσκεψη στην Ελλάδα.


Κτήμα Θυμιόπουλου, Νάουσα

Στη Νάουσα, την ιστορική κοιτίδα του Ξινόμαυρου, ο Απόστολος Θυμιόπουλος έκανε όσο σχεδόν κανείς στη γενιά του για να αλλάξει τον τρόπο που κατανοούμε την ποικιλία.


Μετά τις σπουδές οινολογίας στην Αθήνα, επέστρεψε στους οικογενειακούς αμπελώνες στις πλαγιές του Βερμίου και κυκλοφόρησε το πρώτο του κρασί, το Γη και Ουρανός του 2003, το 2005.


Ο ορεινός όγκος του Βερμίου με σύννεφα, πάνω από τη Νάουσα».
Το Βέρμιο, η κοιτίδα του Ξινόμαυρου. Φωτογραφία, Κτήμα Θυμιόπουλου

Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Ξινόμαυρο (από προσιτό έως ώριμης παλαίωσης), βιοδυναμικά.

  • Εμβληματικά κρασιά: Γη και Ουρανός, από τα παλαιότερα τεμάχια, Young Vines Ξινόμαυρο, η ζωντανή, χυμώδης είσοδος, και ένα Rosé Ξινόμαυρου.

  • Γιατί μετράει σήμερα: ο Θυμιόπουλος έδειξε ότι το Ξινόμαυρο μπορεί να είναι πιο φρέσκο, πιο ζωντανό και πιο διάφανο στο terroir από το αυστηρό στυλ του παρελθόντος, χωρίς να χάνει τη δομή και την παλαίωση που το συγκρίνουν με το Nebbiolo. Η βιοδυναμική καλλιέργεια τον έκανε σημείο αναφοράς για τη νέα γενιά της Νάουσας.


Κτήμα Ζαφειράκη, Τύρναβος

Στον Τύρναβο, στη ζώνη ΠΓΕ Τυρνάβου της Θεσσαλίας, η οικογένεια Ζαφειράκη καλλιεργεί αμπέλι πάνω από έναν αιώνα.


Το σημερινό Κτήμα είναι έργο του Χρήστου Ζαφειράκη, οινοποιού τέταρτης γενιάς, που σπούδασε οινολογία στην Αθήνα και έκανε μεταπτυχιακό στη διοίκηση οινοποιείου στην Ιταλία (Τορίνο και Μιλάνο), δουλεύοντας σε Πιεμόντε, Alto Adige και Τοσκάνη πριν επιστρέψει για να φυτέψει τον πρώτο του βιολογικό αμπελώνα το 2005.


Αμπελώνας του Κτήματος Ζαφειράκη στον Τύρναβο με τον ορεινό όγκο στο βάθος
Ο βιολογικός αμπελώνας στον Τύρναβο. Φωτογραφία, Κτήμα Ζαφειράκη

Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Λημνιώνα, αλλά και Μαλαγουζιά, Ασύρτικο, Chardonnay.

  • Εμβληματικά κρασιά: Λημνιώνα σε πολλές εκφράσεις, από το προσιτό Young Vineyards ως single-vineyard ετικέτες και το Terra Cotta από αμφορέα, μαζί με μια ακριβή, χαρακτηριστική Μαλαγουζιά.

  • Γιατί μετράει σήμερα: ο Ζαφειράκης πιστώνεται περισσότερο από κάθε άλλον τη διάσωση της Λημνιώνας, ντόπιας ερυθρής ποικιλίας της κεντρικής Ελλάδας, αποδεικνύοντας με την πρώτη ιστορική εμφιάλωση, ότι δίνει ένα ιδιαίτερα κομψό κρασί με σημαντικές δυνατότητες παλαίωσης. Το Κτήμα καλλιεργεί βιολογικά από το 2005 και βιοδυναμικά από το 2019.


Gaia Wines, Σαντορίνη και Νεμέα

Ιδρυμένη το 1994 από τον Γιάννη Παρασκευόπουλο (διδάκτορα οινολογίας από το Bordeaux) και τον Λέοντα Καρατσαλό, η Gaia Wines είναι "ασυνήθιστο φαινόμενο", γιατί λειτουργεί δύο Κτήματα σε δύο από τις σπουδαιότερες ελληνικές ΠΟΠ, τη Σαντορίνη και τη Νεμέα.


Θολωτό κελάρι με βαρέλια στο οινοποιείο της Gaia Wines στη Σαντορίνη και η θάλασσα στο άνοιγμα της πόρτας
Το κελάρι του οινοποιείου στη Σαντορίνη, με τη θάλασσα στην πόρτα. Φωτογραφία, Gaia Wines

Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Ασύρτικο (Σαντορίνη), Αγιωργίτικο (Νεμέα).

  • Εμβληματικά κρασιά: Θαλασσίτης (Ασύρτικο Σαντορίνης), Θαλασσίτης Wild Ferment, Estate Nemea και Gaia S (Αγιωργίτικο Νεμέας).

  • Γιατί μετράει σήμερα: η διπλή παρουσία δίνει στη Gaia μια ασυνήθιστα ευρεία ματιά στο ελληνικό κρασί, και τα κρασιά της είναι από τα πιο διαδεδομένα διεθνώς.


Κτήμα Τσέλεπου, Μαντινεία και Νεμέα

Το έργο του Γιάννη και της Αμαλίας Τσέλεπου, με αμπελώνες στη Μαντινεία, όπου βασιλεύει το Μοσχοφίλερο, και στη Νεμέα.


Σειρές από δρύινα βαρέλια στο κελάρι του Κτήματος Τσέλεπου
Το κελάρι παλαίωσης του Κτήματος Τσέλεπου. Φωτογραφία, Κτήμα Τσέλεπου

Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Μοσχοφίλερο, Αγιωργίτικο, αφρώδη παραδοσιακής μεθόδου.

  • Εμβληματικά κρασιά: Μαντινεία Μοσχοφίλερο, Δρυόπη (Αγιωργίτικο Νεμέας), Amalia Brut (αφρώδες παραδοσιακής μεθόδου από Μοσχοφίλερο).

  • Γιατί μετράει σήμερα: ο Τσέλεπος έδειξε ότι το Μοσχοφίλερο μπορεί να είναι κάτι παραπάνω από ένα ελαφρύ αρωματικό λευκό, και ότι το ελληνικό αφρώδες παραδοσιακής μεθόδου στέκεται δίπλα στα καλύτερα του κόσμου.


T-Oinos, Τήνος

Στην ανεμοδαρμένη Τήνο, σε ένα οροπέδιο στα 470 μέτρα πάνω από το Φαλατάδο, το αμπέλι φυτρώνει ανάμεσα σε τεράστιους στρογγυλεμένους βράχους γρανίτη, ένα γεωλογικό φαινόμενο που συναντάται σε ελάχιστα ακόμη σημεία του πλανήτη. Εδώ, στο οροπέδιο Στέγαστα, το T-Oinos έχτισε από το 1999 έναν αμπελώνα που δεν μοιάζει με κανέναν άλλον στην Ελλάδα, ρηχά αμμώδη εδάφη πάνω σε γρανιτικό υπόβαθρο, άγριος άνεμος και υγρασία που καθυστερούν την ωρίμαση σχεδόν έναν μήνα σε σχέση με τη Σαντορίνη, ένα terroir εντελώς διαφορετικό από τα ηφαιστειακά εδάφη της Σαντορίνης.


Το όραμα ανήκει στον Αλέξανδρο Αβατάγγελο και στον Gérard Margeon, επικεφαλής σομελιέ του ομίλου Alain Ducasse, με τον Γάλλο Stéphane Derenoncourt να μπαίνει εταίρος το 2016. Η ιδέα ήταν να ξαναγεννηθεί ο αμπελώνας που υπήρχε στο νησί πριν από χιλιάδες χρόνια, σε ένα μόνο μονοαμπελικό Κτήμα μέσα σε περιοχή Natura, προστατευμένο από την τουριστική ανάπτυξη, με βιολογική πιστοποίηση και βιοδυναμικές πρακτικές.


Το αποτέλεσμα ξεπέρασε το νησί. Ένα αγροτικό προϊόν, το κρασί, απέκτησε τέτοια φήμη που έβαλε την Τήνο στον παγκόσμιο οινικό χάρτη και τη σύστησε ως γαστρονομικό προορισμό. Τα Clos Stegasta μπήκαν στις λίστες των εστιατορίων του ομίλου Alain Ducasse, εστιατόρια με αστέρια Michelin, εκεί όπου το ελληνικό κρασί σπάνια είχε θέση, και κάθε εσοδεία εξαντλείται με την κυκλοφορία της.


Αμπέλια ανάμεσα σε τεράστιους στρογγυλεμένους γρανιτικούς βράχους στο οροπέδιο Στέγαστα της Τήνου
Ο αμπελώνας Clos Stegasta ανάμεσα στους γρανιτικούς βράχους της Τήνου. Φωτογραφία, T-Oinos

Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Ασύρτικο και η ντόπια ερυθρή Μαυροτράγανο, αλλά και Αυγουστιάτης και Μαλαγουζιά.

  • Εμβληματικά κρασιά: η σειρά Clos Stegasta, με ένα Ασύρτικο αναφοράς και το Assyrtiko Rare από βαρέλι και αμφορέα, μαζί με Μαυροτράγανο και Mavrotragano Rare, αλλά και το Clos Stegasta Rosé και το Mavrosé.

  • Γιατί μετράει σήμερα: το T-Oinos απέδειξε ότι οι Κυκλάδες πέρα από τη Σαντορίνη μπορούν να δώσουν εκλεκτό κρασί με μεγάλη δυνατότητα παλαίωσης, και ότι το Ασύρτικο σε γρανίτη έχει δική του ταυτότητα, με πιο έντονο φρούτο και διαφορετική δομή από το ηφαιστειακό. Συγκαταλέγεται στα πιο αναγνωρισμένα διεθνώς Κτήματα της χώρας. Ο James Suckling βαθμολόγησε το Clos Stegasta Mavrotragano Rare 2022 με 99/100 (και το Assyrtiko Rare 2023 με 98), με αντίστοιχους επαίνους από τη Julia Harding MW (JancisRobinson.com) και από Έλληνες Masters of Wine.


Κτήμα Αργυρού, Σαντορίνη

Κτήμα της Σαντορίνης με αμπελώνες άνω του αιώνα και ένα από τα πιο ξακουστά προγράμματα Vinsanto στον κόσμο.


Παλιό ξύλινο πιεστήριο μπροστά από το οινοποιείο του Κτήματος Αργυρού στη Σαντορίνη
Το παλιό πιεστήριο στην είσοδο του Κτήματος Αργυρού. Φωτογραφία, Κτήμα Αργυρού

Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Ασύρτικο μονοαμπελώνα, παλαιωμένο Vinsanto.

  • Εμβληματικά κρασιά: Estate Argyros Ασύρτικο, Cuvée Monsignori (Ασύρτικο μονοαμπελώνα από πολύ παλιά, αυτόριζα αμπέλια) και ένα πρόγραμμα Vinsanto με ετικέτες 4, 12 και 20 ετών, και παλαιότερες κυκλοφορίες.

  • Γιατί μετράει σήμερα: το Κτήμα Αργυρού είναι ο παραγωγός που πρέπει να δοκιμάσεις για να καταλάβεις τι σημαίνει Vinsanto στο ανώτατο επίπεδο, ένα κρασί που αντέχει δεκαετίες και παραμένει ζωντανό.


Κτήμα Λυραράκη, Αλάγνι Κρήτης

Στο Αλάγνι της κεντρικής Κρήτης, νότια του Ηρακλείου, το Κτήμα Λυραράκη είναι πρωτοπόρος στην αναβίωση των γηγενών κρητικών ποικιλιών. Σε αυτό πιστώνεται η επιστροφή του Πλυτού, που είχε σχεδόν εξαφανιστεί, και του Δαφνιού.


Το οινοποιείο του Κτήματος Λυραράκη στο Αλάγνι το σούρουπο, με την είσοδο φωτισμένη
Το οινοποιείο στο Αλάγνι. Φωτογραφία, Κτήμα Λυραράκη

Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Πλυτό, Δαφνί, Βιδιανό.

  • Εμβληματικά κρασιά: τα Πλυτό και Δαφνί μονοαμπελώνα, σημεία αναφοράς για τις δύο ποικιλίες, και ένα εξαιρετικό ποικιλιακό Βιδιανό.

  • Γιατί μετράει σήμερα: ο Λυραράκης έδειξε ότι η Κρήτη έχει πολύ περισσότερα να δώσει από όσα ξέραμε, φέρνοντας ξανά στο ποτήρι ποικιλίες που σχεδόν χάθηκαν. Το Πλυτό είναι δομημένο και διακριτικά αρωματικό, το Δαφνί φρέσκο και βοτανικό, με άρωμα που θυμίζει φύλλο δάφνης.


Οινοποιείο Δουλουφάκη, Δαφνές Κρήτης

Στις Δαφνές, στην κεντρική Κρήτη, το Οινοποιείο Δουλουφάκη ηγήθηκε της σύγχρονης αναγέννησης του Βιδιανού. Φύτεψε νέα τεμάχια, πειραματίστηκε με τη ζύμωση και την παλαίωση στις οινολάσπες, και στα τέλη της δεκαετίας του 1990 κυκλοφόρησε το πρώτο ευρέως διαθέσιμο ποικιλιακό Βιδιανό.


Αμπελώνες και ελαιώνες στις Δαφνές της Κρήτης με τα βουνά στο βάθος
Οι αμπελώνες των Δαφνών, στην ενδοχώρα του Ηρακλείου. Φωτογραφία, Οινοποιείο Δουλουφάκη

Με μια ματιά

  • Ειδικότητες: Βιδιανό, και σε εκδοχές βαρελιού και μονοαμπελώνα.

  • Εμβληματικά κρασιά: το Aspros Lagos, Βιδιανό μονοαμπελώνα και κρασί αναφοράς για την ποικιλία.

  • Γιατί μετράει σήμερα: χάρη σε αυτή τη δουλειά, το Βιδιανό είναι σήμερα η γηγενής λευκή ποικιλία της Κρήτης που μεγαλώνει πιο γρήγορα σε έκταση, και ένα από τα λίγα ελληνικά γηγενή λευκά με σοβαρές εκδοχές βαρελιού και μονοαμπελώνα.


Πέρα από αυτή τη λίστα

Πίσω από αυτά τα Κτήματα υπάρχουν πολλά ακόμα ονόματα στα οποία οδηγεί γρήγορα κάθε βαθύτερη εξερεύνηση: Μπουτάρη, Τάτση, Φουντή, Δαλαμάρα και Καρύδα, και φυσικά στο ιστορικό Κτήμα Κυρ-Γιάννη για Ξινόμαυρο στη Βόρεια Ελλάδα. Στο Κτήμα Παλυβού, το Κτήμα Σκούρα, τον Λαφκιώτη και τον Παπαϊωάννου για Αγιωργίτικο στη Νεμέα.


Στους Χατζηδάκη, Vassaltis, Santo Wines, Αρτέμη Καραμολέγκο και Βενετσάνο για Ασύρτικο Σαντορίνης. Στον Διαμαντάκη, τον Στυλιανού, την Ιδαία και τον Μανουσάκη (Nostos) στην Κρήτη. Στο Κτήμα Κώστα Λαζαρίδη στη Δράμα καθώς και σε δεκάδες μικρότερα Κτήματα στο Αιγαίο και την Πελοπόννησο.


Συχνές ερωτήσεις

Ποια οινοποιεία χαρτογραφούν το μέλλον του ελληνικού κρασιού;

Ανάμεσα στα Κτήματα που δείχνουν πού πηγαίνει το ελληνικό κρασί είναι το Κτήμα Γεροβασιλείου (Επανομή, Μαλαγουζιά), το Κτήμα Θυμιόπουλου (Νάουσα, Ξινόμαυρο), το Κτήμα Ζαφειράκη (Τύρναβος, Λημνιώνα), η Gaia Wines (Σαντορίνη και Νεμέα), το Κτήμα Τσέλεπου (Μαντινεία και Νεμέα), το T-Oinos (Τήνος), το Κτήμα Αργυρού (Σαντορίνη) και, από την Κρήτη, το Κτήμα Λυραράκη και το Οινοποιείο Δουλουφάκη.


Για τι είναι γνωστό το Κτήμα Γεροβασιλείου;

Με έδρα την Επανομή, νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης, είναι το Κτήμα που ταυτίζεται με την αναβίωση της Μαλαγουζιάς, την οποία ο ιδρυτής Βαγγέλης Γεροβασιλείου έσωσε από τον αφανισμό. Φημίζεται και για το ερυθρό χαρμάνι Avaton και για το Μουσείο Οίνου του, πρωτοπόρο του ελληνικού οινοτουρισμού.


Για τι είναι γνωστό το Κτήμα Θυμιόπουλου;

Με έδρα τη Νάουσα και επικεφαλής τον Απόστολο Θυμιόπουλο, φημίζεται για ένα πιο φρέσκο, ζωντανό στυλ Ξινόμαυρου, που αφήνει να φανεί το terroir. Καλλιεργεί βιοδυναμικά, και το «Γη και Ουρανός» είναι από τις πιο αναγνωρισμένες εκφράσεις της ποικιλίας.


Ποια κρητικά οινοποιεία αξίζει να γνωρίσω;

Το Κτήμα Λυραράκη στο Αλάγνι, που ξανάφερε στο ποτήρι το Πλυτό και το Δαφνί, και το Οινοποιείο Δουλουφάκη στις Δαφνές, που ηγήθηκε της αναγέννησης του Βιδιανού με το Aspros Lagos ως κρασί αναφοράς. Αξίζουν επίσης ο Διαμαντάκης, ο Στυλιανού, η Ιδαία και ο Μανουσάκης (Nostos).


Για τι είναι γνωστό το T-Oinos;

Στην Τήνο, παράγει εκλεκτό κρασί από αμπέλια ανάμεσα σε βράχους γρανίτη, στα ~470 μέτρα. Ιδρύθηκε το 1999 και είναι γνωστό για το Ασύρτικο σε γρανίτη και την αναβίωση του Μαυροτράγανου. Ο James Suckling έδωσε στο Clos Stegasta Mavrotragano Rare 2022 99/100.


Διάβασε επίσης

Σχόλια


bottom of page