Φελλός ή βιδωτό καπάκι; Τι αλλάζει πραγματικά στο κρασί

Στον κόσμο του κρασιού, λίγες συζητήσεις έχουν τόσο συμβολικό βάρος όσο το δίλημμα ανάμεσα στον φελλό και το βιδωτό καπάκι. Ο φελλός παραπέμπει στην παράδοση, στο τελετουργικό του ανοίγματος, σε μια αίσθηση «κλασικής» οινικής εμπειρίας. Το βιδωτό καπάκι, αντίθετα, συνδέθηκε για χρόνια με την πρακτικότητα και, άδικα συχνά, με κάτι λιγότερο ποιοτικό. Όμως η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι το ερώτημα δεν είναι ποιο πώμα είναι πιο «ευγενές», αλλά ποιο εξυπηρετεί καλύτερα το συγκεκριμένο κρασί και τον στόχο του παραγωγού.

Αυτό που αλλάζει πραγματικά στο κρασί είναι κυρίως ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται μετά την εμφιάλωση. Το κρίσιμο σημείο δεν είναι ένας απλοϊκός διαχωρισμός του τύπου «ο φελλός αφήνει το κρασί να αναπνέει ενώ το βιδωτό το σφραγίζει τελείως». Όλα τα συνήθη πώματα επιτρέπουν κάποια είσοδο οξυγόνου εκείνο που διαφέρει είναι ο ρυθμός και η σταθερότητα αυτής της μεταφοράς. Επίσης, οι αναγωγικοί χαρακτήρες δεν οφείλονται αυτόματα στο βιδωτό καπάκι, αλλά επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις επιλογές οινοποίησης και τις συνθήκες εμφιάλωσης.

Ο φυσικός φελλός εξακολουθεί να έχει ισχυρά πλεονεκτήματα. Ένας καλής ποιότητας φελλός μπορεί να αποδώσει πολύ καλά, ακόμη και με παρόμοια συμπεριφορά οξυγόνου με ορισμένα βιδωτά πώματα. Ωστόσο, ο φελλός παραμένει πιο ευάλωτος στη μεταβλητότητα από φιάλη σε φιάλη και της ουσίας που προκαλεί το λεγόμενο «cork taint». Μπορεί να γίνει αντιληπτό σε εξαιρετικά χαμηλές συγκεντρώσεις και ακόμη και όταν δεν είναι κραυγαλέο, μπορεί να καταπιέζει τα φρουτώδη αρώματα του κρασιού.

Το βιδωτό καπάκι, από την άλλη, προσφέρει υψηλή συνέπεια και πολύ καλή διατήρηση της φρεσκάδας, γι’ αυτό και έχει υιοθετηθεί ευρέως σε αρωματικά λευκά και κρασιά που προορίζονται να καταναλωθούν σχετικά νέα. Σε μελέτη για Sauvignon Blanc, συνοψίζεται ότι τα κρασιά με βιδωτό καπάκι διατήρησαν περισσότερες πτητικές θειόλες και εμφάνισαν ελαφρώς μικρότερη απώλεια SO2 σε σχέση με τα κρασιά με φελλό. Παρ’ όλα αυτά, έπειτα από δύο χρόνια, οι διαφορές αυτές δεν ήταν αρκετές ώστε ένα εκπαιδευμένο πάνελ να ξεχωρίσει αισθητά τα κρασιά στο ποτήρι. Με άλλα λόγια, η χημεία μπορεί να διαφέρει χωρίς αυτό να σημαίνει πάντα καθαρή αισθητική υπεροχή.

Ίσως το πιο ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι οι καταναλωτές συχνά επηρεάζονται περισσότερο από την εικόνα του πώματος παρά από το ίδιο το κρασί. Οι δοκιμαστές δεν μπορούσαν να εντοπίσουν διαφορές στα κρασιά όταν δοκίμαζαν τυφλά. Όταν όμως μάθαιναν ποιο πώμα είχε χρησιμοποιηθεί, οι αντιλήψεις τους για την ποιότητα άλλαζαν. Άρα, το πραγματικό δίλημμα δεν είναι μόνο τεχνικό αλλά και πολιτισμικό.

Στο τέλος, δεν υπάρχει απόλυτος νικητής: υπάρχει το κατάλληλο κλείσιμο για το κατάλληλο κρασί.